ถั่วเหลืองช่วยลดมะเร็งต่อมลูกหมากได้อย่างไร ?
หลายๆคนคงจะเคยได้ยินมาว่าถั่วเหลืองช่วยป้องกันมะเร็งต่อมลูกหมากได้ แต่ในเชิงลึกมันป้องกันได้อย่างไร วันนี้เราจะมาฟังคำตอบกันนะครับ ก่อนอื่นเราต้องมาทำความเข้าใจกับเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากกันก่อนนะครับ
เซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากแตกต่างจากเซลล์ต่อมลูกหมากปกติอย่างไร ?
เซลล์ในร่างกายโดยปกติจะมีการสื่อสารกันโดยใช้ฮอร์โมนต่างๆ เปรียบเสมือนกับเป็นจดหมายเป็นตัวส่งสารผ่านกระแสเลือดไปให้เซลล์เป้าหมายที่อยู่ไกลออกไป เซลล์ที่จะรับจดหมายหรือฮอร์โมนที่ส่งมาได้ก็จะต้องมีตัวรับจดหมายที่เจาะจงกับจดหมายชนิดนั้นได้ ตัวรับที่ว่านี้เราจะเรียกมันว่า รีเซปเตอร์ (receptor) จากนั้นเซลล์ก็จะทำตามคำสั่งที่ได้รับจดหมายหรือฮอร์โมนมานั้นเอง ซึ่งฮอร์โมนแต่ละชนิดสามารถสั่งเซลล์ให้ทำงาน เติบโต หรือยังยั้งการทำงาน หยุดเติบโต ก็ได้ขึ้นอยู่กับชนิดของฮอร์โมนที่รับมา กับ จำนวนตัวรับ receptor ต่อฮอร์โมนชนิดนั้นๆที่เซลล์นั้นมี
เซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากแต่เดิมที่ก็เคยเป็นเซลล์ต่อมลูกหมากปกติมาก่อน จากนั้นจึงเกิดการกลายพันธุ์ด้วยปัจจัยต่างๆเช่น สารพิษ การอักเสบซ้ำๆ ทำให้รหัสพันธุกรรม (DNA) ที่กำหนดลักษณะของเซลล์เปลี่ยนไป จนกลายเป็นเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากไปในที่สุด เพราะพัฒนามาจากเซลล์ชนิดเดียวกัน ดังนั้นเซลล์ทั้ง 2 ชนิดนี้จึงมีลักษณะบางอย่างที่ใกล้เคียงกัน เช่น ถูกกระตุ้นให้โตได้ด้วยฮอร์โมนเพศชาย แต่ในเซลล์มะเร็งจะมีตัวรับบางชนิดที่แตกต่างจากเซลล์ปกติ
ทั้งในเซลล์ต่อมลูกหมากปกติและเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากจะมีตัวรับสำคัญๆอยู่ 3 ชนิดคือ
1.ตัวรับฮอร์โมนเพศชาย เรียกว่า แอนโดเจนรีเซปเตอร์ androgen receptor เรียกย่อว่า AR
2.ตัวรับฮอร์โมนเพศหญิงชนิดแอลฟ่า เรียกว่า เอสโตรเจนรีเซปเตอร์แอลฟ่า estrogen receptor เรียกย่อว่า ER α
3.ตัวรับฮอร์โมนเพศหญิงชนิดเบต้า เรียกว่า เอสโตรเจนรีเซปเตอร์เบต้า estrogen receptor เรียกย่อว่า ER β
ทีนี้ในเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากจะมีตัวรับ ER α อยู่เยอะยิ่งในระยะแพร่กระจายยิ่งมีเยอะ และมี ER β อยู่ 11.3 % มีน้อย ซึ่งตรงข้ามกับเซลล์ต่อมลูกหมากปกติที่มีตัวรับ ER β อยู่ 95 % ดังนั้นถ้าทำให้เซลล์มะเร็งลดตัวรับ ER β ลงก็จะลดความรุนแรงของเซลล์มะเร็งได้ ทำให้เซลล์มะเร็งฝ่อลงและแพร่กระจายช้าลงนั้นเอง
ในการรักษาอีกทางหนึ่งการลดการผลิตฮอร์โมนเพศชายจากอัณฑะลง โดยอัณฑะจะผลิตฮอร์โมนเพศชายเพราะได้รับฮอร์โมนสั่งการจากต่อมใต้สมองส่วนหน้าที่ชื่อว่า ลูทีไนซิงฮอร์โมน (Luteinizing hormone หรือเรียกย่อว่า LH) มากระตุ้นอัณฑะให้ผลิต จากนั้นฮอร์โมนเพศชายจะกระตุ้นให้เซลล์ต่อมลูกหมากและมะเร็งต่อมลูกหมากเติบโตได้ เมื่อลดการสร้างฮอร์โมนลงก็จะทำให้เซลล์มะเร็งฝ่อเล็กลงนั้นเอง
บทบาทของสารพฤกษเคมีจากถั่วเหลืองในการป้องกันเซลล์มะเร็ง
ในถั่วเหลืองจะมีสารที่มีฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิงเรียกว่า ไอโซฟลาโวน (isoflavones) โดยจะมีตัวที่สำคัญอยู่ 2 ชนิดคือ สารเจนิสติน (genistein) และ เดดซีน (daizein)
ซึ่งสาร ไอโซฟลาโวน (isoflavones) จะไปออกฤทธิ์กดต่อมใต้สมองส่วนหน้าไม่ให้ผลิต ลูทีไนซิงฮอร์โมน ไปกระตุ้นอัณฑะได้ ทำให้อัณฑะผลิตฮอร์โมนเพศชายน้อยลงนั้นเอง
และในอีกทางสารเจนิสติน (genistein) จะไปจับกับตัวรับ ER β ทำให้ตัวรับ ER β เพิ่มขึ้นและลด ER α ลงทำให้เซลล์มะเร็งหยุดแบ่งตัว ทำให้เซลล์มะเร็งฝ่อลง และระงับการแพร่กระจายเซลล์มะเร็ง[1]
อ้างอิง
[1] Chaipratep, Em-on. “ไอโซฟลาโวนจากถั่วเหลืองในมะเร็งต่อมลูกหมาก.” EAU Heritage Journal Science and Technology 9.2 (2015): 89-98.
