รู้ไหม? สมุนไพรดีปลี ต้านมะเร็งต่อมลูกหมาก!!

จากบทความที่ผ่านๆ จะเห็นว่าในตำรับยาไทยที่ช่วยเรื่องต่อมลูกหมากโต(คลิกอ่านที่นี้) กับต่อมลูกหมากอักเสบ(คลิกอ่านที่นี้) จะเห็นว่าในสูตรจะมี ดีปลี อยู่ในสูตรยา วันนี้เราจะมาดูกันว่าดีปลีมีฤทธิ์ช่วยอะไรบ้างกันนะครับ

ในสมัยก่อนหลายๆขนชาติจะมีการใช้สมุนไพรในการรักษาโรคไม่ว่าจะเป็นฝั่งยุโรป เอเชีย ตะวันออกกลาง เกิดเป็นการแพทย์แผนโบราณกับการแพทย์พื้นบ้านตามถิ่นนั้น แต่ที่มีความเจริญมากๆในสมัยก่อนก็จะเป็นที่จีน(การแพทย์แผนจีน) กับอินเดีย(การแพทย์อายุรเวท)

ในเมืองไทยก็จะได้รับวิชามาจากทั้งทางจีนและอินเดีย ตั้งแต่สมัยก่อนที่มีการค้าขายกับต่างชาติ ทุกวันนี้ก็ยังมีรองรอยเหลืออยู่ จะสังเกตว่าถ้าเราไปเยาวราช ก็จะมีร้านขายยาจีน มีแพทย์แผนจีน หรือสมัยนี้คนจบแพทย์แผนไทยเยอะ มาเปิดคลินิกจนเห็นได้ง่ายขึ้น หรือคนเก่าๆแก่ๆสมัยก่อนจะมีการใช้สมุนไพรอยู่บ้าง

ที่นี้พอสมัยใหม่ก็มีการเอาวิทยาศาสตร์มาศึกษา พิสูจน์ ว่าสมุนไพรมันมีดีอะไร ฤทธิ์อะไร ทำให้เข้าใจสมุนไพรมากขึ้นมีหลักฐานมากขึ้น และทุกวันนี้ก็ยังมีการศึกษาเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ก็จะทำให้เราเห็นได้มากขึ้นว่ามีฤทธิ์ที่ใช้ตรงกับสมัยโบราณไหมที่แพทย์แผนไทย แพทย์แผนจีนใช้ไหม?

ในแพทย์แผนไทย ดีปลี จะช่วยเรื่อง แก้ริดสีดวง แก้เส้นปัตคาตเส้นอัมพฤกษ์ (แนวกล้ามเนื้อบริเวณท้องน้อย หัวเหน่า ขา) บำรุงไฟธาตุ แก้หืด ขับเสมหะ แก้หลอดลมอักเสบ แก้ปวดท้อง ท้องเสีย ช่วยให้เจริญอาหาร ขับลม

จากสรรพคุณที่แพทย์แผนไทยใช้จะเห็นว่า ดีปลี ออกฤทธิ์กับระบบทางเดินอาหาร การติดเชื้อทางเดินอาหาร ทางเดินหายใจ ยังแก้ริดสีดวงนั้นก็คือช่วยเรื่องหลอดเลือด และไส้ตรง พอเราเห็นแนวโน้มว่ามันช่วยเรื่องอะไรหรือออกฤทธิ์จุดไหน นักวิทยาศาสตร์ก็จะสนใจเอามาศึกษาว่ามีฤทธิ์จริงไหม ถ้ามีน่าจะออกฤทธิ์ต่อเชื้ออะไรบ้าง เราลองมาดูผลการทดลองที่เขาได้ศึกษาแล้วได้ผลออกมานะครับ

ดีปลีมีฤทธิ์ทางชีวภาพดังนี้

1.ฤทธิ์ต้านมะเร็ง

  • สาร pipernonaline จากดีปลีช่วยยับยั้งการโตของเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมาก (ทั้งชนิด PC-3 cell line และ LN-CAP cell line) ในหลอดทดลองได้[1]
  • สารสกัดน้ำผสมแอลกอฮอล์ของดีปลี มีฤทธิ์ยับยั้งการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็งลำไส้ (Colo205 cell line) ในหลอดทดลองได้[1]
  • สารสกัดเมทานอลของดีปลี มีฤทธิ์เป็นพิษกับเซลล์มะเร็งตับ (Hep G2 cell line)[1]
  • สารสกัดจากรากดีปลียังยั้งการโตของเซลล์มะเร็งเต้านม (MCF-7 cell line)[1]

2.ฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน

  • หนูทดลองที่กินสารสกัดแอลกอฮอล์จากผลดีปลีมีจำนวนเซลล์เม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้นถึง 142%[1]

3.ฤทธิ์ต้านเชื้อโรค

  • ในผู้ป่วยต่อมลูกหมากอักเสบเกิดจากการติดเชื้อ E.coil ประมาณ 3%[2] ซึ่งสารสกัดจากดีปลีมีฤทธิ์ต้านเชื้อ E.coil ได้[1]
  • สารสกัดดีปลีมีฤทธิ์ต้านเชื้อไข้ไทฟอยด์ Salmonella typhi และต้านเชื้อบิด Shigella dysenteriae
4.ฤทธิ์คลายการหดตัวของหลอดเลือดในช่องท้อง
  • สาร piperrine กับ piperlonguminine จากสารสกัดดีปลีช่วยขยายหลอดเลือดในช่องท้องที่ไปเลี้ยงลำไส้(mesenteric artery) ทำให้เลือดไปเลี้ยงลำไส้ดีขึ้นและลดความดันโลหิตได้[1]

ถ้าเพื่อนๆอ่านแล้วลองคิดตามก็จะพอเห็นภาพใช่ไหมครับ ว่ามีหลายๆอย่างที่สอดคล้องกัน ในสรรพคุณแบบแพทย์แผนไทย เช่น เอามาใช้รักษาริดสีดวง เพราะมีฤทธิ์ขยายหลอดเลือดในช่องท้อง ช่วยปรับแรงดันในหลอดเลือดริดสีดวง ที่หลอดเลือดโป่งพองเพราะการไหลเวียนไม่ดี มีแรงดันในหลอดเลือด การไหลเวียนและระบายเลือดไม่ดี รวมทั้งช่วยให้เลือดไปเลี้ยงต่อมลูกหมากได้ดีขึ้น ส่งเสริมให้ยาไปถึงได้ดีขึ้น ซึ่งการที่เลือดไปเลี้ยงในช่องท้องลงขาได้ดีก็สัมพันธ์กับที่บอกว่า แก้เส้นปัตคาตเส้นอัมพฤกษ์ (แนวกล้ามเนื้อบริเวณท้องน้อย หัวเหน่า ขา) คือให้เลือดไปเลี้ยงท้องน้อย ต้นขาดีขึ้นนั้นเอง

และการเป็นริดสีดวงก็เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งลำไส้ เพราะทำให้ไส้ตรงมีการอักเสบซ้ำๆ ซึ่งดีปลีมีฤทธิ์ต้านมะเร็งลำไส้ จึงเป็นการช่วยเสริมลดความเสี่ยงได้อีกทางไว้ล่วงหน้า และยังมีฤทธิ์ต้านเชื้อ E.coil ช่วยลดเชื้อที่ทำให้ต่อมลูกหมากอักเสบได้ และยังต้านเชื้อบิดอีกด้วย

ดังนั้นเมื่อใช้ร่วมกับยาสมุนไพรตัวอื่นเพื่อเสริมฤทธิ์ส่วนอื่นๆในตำรับก็จะทำให้สรรพคุณครอบคลุมมากขึ้น

อ้างอิง

[1]Biswas, Protha, et al. “Piper longum L.: A comprehensive review on traditional uses, phytochemistry, pharmacology, and health‐promoting activities.” Phytotherapy Research 36.12 (2022): 4425-4476.

[2]De la Rosette, J. J. M. C. H., et al. “Diagnosis and treatment of 409 patients with prostatitis syndromes.” Urology 41.4 (1993): 301-307.

Similar Posts

  • ตำรับยาโรคต่อมลูกหมากโตในแพทย์แผนไทย

    จากตอนที่แล้วอาการที่คล้ายต่อมลูกหมากโตคือ กล่อนแห้งเกิดเพื่อเส้นมุตฆาต (ใครยังไม่ได้อ่านคลิก ที่นี้ เพื่อตามอ่านได้ครับ) ที่ทำให้มีอาการปัสสาวะขัด ปัสสาวะเล็ดต่างๆ มีบอกยาแก้ในคัมภีร์กษัยไว้หลายสูตร เราลองมาดูกันว่าเขามีการวางยาแก้อย่างไง สูตรที่ 1 ประกอบด้วย แก่นพญามือเหล็ก แก่นขี้เหล็ก เถาวัลย์เหล็ก ว่านสากเหล็ก สนิมเหล็ก ใบราชพฤกษ์ ดอกราชพฤกษ์ รากราชพฤกษ์ แก่นราชพฤกษ์ กระพี้ราชพฤกษ์ ดีปลี เถาสะค้าน รากชะพลู รากเจตมูลเพลิง เหง้าขิงแห้ง รากคาคลอง รากตาลโตนด หัศคุณไทย หัสคุณเทศ สมอไทย สมอพิเภก สมอเทศ มะขามป้อม พริกไทย สิ่งละ 1 ส่วน รากแจง 20 ส่วน ต้มกิน ตัวยาในสูตร มีสรรพคุณดังนี้ แก่นพญามือเหล็ก แก่นขี้เหล็ก เถาวัลย์เหล็ก ว่านสากเหล็ก สนิมเหล็ก ตัวยา 5 อย่างนี้รวมกันจะใช้สำหรับ แก้พิษโลหิต บำรุงกำลัง…

  • เมนูอาหารและเครื่องดื่มแนะนำสำหรับผู้ชายวัยทอง

    ฮอร์โมนเพศชายในร่างกายต้องใช้คอเลสเตอรอลในการผลิต โดยร่างกายจะมีเอนไซน์ในการแปลงสภาพจากคอเลสเตอรอลเป็นฮอร์โมนเพศชาย โดยจะมีสังกะสีมาช่วยให้เอ็นไซน์แปรสภาพฮอร์โมนดีขึ้น  และสังกะสียังเร่งเอนไซน์หลายๆตัวในร่างกายอีกด้วย ทำให้ระบบเผาผลาญในร่างกายดีขึ้น มีประโยชน์ในหลายๆทางมากครับ ในเมื่อมันทำงานแบบนี้แล้วเราจึงต้องกินอาหารกลุ่มที่มี ไขมัน คอเลสเตอรอลและสังกะสี ลองมาดูกันนะครับว่ามีอะไรบ้าง 1.ไข่แดง ในไข่แดงมีโอเมก้า 3 สูง และมีวิตามินดีสูง ช่วยเพิ่มระดับฮอร์โมนเพศชายได้ แต่ก็ควรระวังในคนที่มีไขมันในเลือดสูง หรือโรคหัวใจควรจำกัดการกินไม่ให้มากเกินไป เพราะในคนอายุเยอะมักชอบมีปัญหาไขมันในเลือดสูง ไปเกาะหลอดเลือด ความดันโลหิตสูงมาด้วย จนหลอดเลือดแข็งตัว ไม่ยืดหยุ่น พาลพาทำให้หลอดเลือดจู๋แข็งตัวไม่ยืดหยุ่น เลยแข็งตัวไม่ดี เสื่อมไปในที่สุด!! ข้อควรระวัง ไม่ควรทานไข่ไก่คู่กับน้ำส้มสายชู เพราะกรดแอซีติกในน้ำส้มสายชูจะทำปฎิกิริยากับโปรตีนในไข่ไก่เกิดเป็นสารที่ย่อยยากทำให้กระเพาะลำไส้แปรปรวนได้ 2.กระเทียม มีสารอัลลิซินซึ่งช่วยลดความเครียดและทำให้ร่างกายสมดุลขึ้น เมื่อความเครียดลดลงจึงมีผลช่วยเสริมให้ฮอร์โมนเพศชายเพิ่มง่ายขึ้นไม่ถูกรบกวนจากฮอร์โมนเครียดนั้นเอง 3.พริก มีสารแคปไซซินที่ให้รสเผ็ดในพริก สามารถช่วยกระตุ้นการสร้างฮอร์โมนเพศชายได้ 4.ทับทิม น้ำทับทิมช่วยเพิ่มระดับฮอร์โมนเพศชายได้ ลดความดันโลหิต ลดความเครียดได้ เหมาะกับคนที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง เรียกว่าครบเครื่องสำหรับคนสูงอายุกันเลยทีเดียว น้ำทับทิม ส่วนประกอบ 1.เมล็ดทับทิม 5 ถ้วย 2.น้ำเชื่อม 5 ช้อนโต๊ะ 3.เกลือป่น ¼ ช้อนชา 4.น้ำเปล่าต้มสุก 5 ถ้วย…

  • ต่อมลูกหมากอักเสบในการแพทย์แผนไทย

    รู้ไหมว่าอาการเกี่ยวกับต่อมลูกหมากและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ มีมาตั้งแต่สมัยโบราณ ในสมัยก่อนที่การแพทย์แผนตะวันตกจะเข้ามา ในไทยมีการแพทย์ดั้งเดิมอยู่คือแพทย์แผนไทย และใครที่อยากจะเป็นหมอในสมัยนั้นก็ต้องไปเข้าสำนักเป็นศิษย์หมอ แต่ก็ยังมีตำรามาตรฐานที่ใช้ร่ำเรียนกันเรียกว่า “พระคัมภีร์” ซึ่งก็จะมีหลายๆคัมภีร์ แต่ละคัมภีร์ก็จะเขียนถึงบริบทโรคที่ต่างๆกัน จะมีคัมภีร์หนึ่งที่กล่าวถึงโรคที่เกี่ยวกับเรื่องใต้สะดือ แต่รวมๆทั้งในผู้หญิงกับผู้ชายเรียกว่า คัมภีร์มุขฉาปักขันทิกา ก็จะพูดถึงเรื่อง อาการปัสสาวะขัด ปัสสาวะเป็นสีต่างๆ สีขาวขุ่น สีแดง สีเหลืองขมิ้น รวมทั้งโรคที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ทำให้อวัยวะเน่าเป็นหนอง เปื่อยลาม หรืออาการที่เป็นริดสีดวง รวมไปถึงอาการฟกซ้ำภายใน ซึ่งอาจจะเกิดจากการมีเพศสัมพันธ์แรงเกินไปจนช้ำใน รวมไปถึงการถูกกระแทก ทุบตีที่หลังที่เอวจนช้ำใน เลือดค้างจนต้องกินยาขับออก แต่ด้วยบริบทในสมัยก่อนที่ไม่มีกล้องจุลทรรศน์ การแพทย์แผนโบราณมักจะแบ่งกลุ่มอาการตามสิ่งที่เห็นได้กับบริบทและสาเหตุที่ทำให้เป็น ดังนั้นจึงมีการแบ่งตามกลุ่มอาการที่ไม่เหมือนกันกับการแพทย์แผนปัจจุบันที่แบ่งโรคตามรอยโรคและเชื้อโรค จากบทความที่ผ่านเราจะรู้ว่าอาการปวดของต่อมลูกหมากอักเสบคือ ปวดที่ีเย็บ อัณฑะ ท้องน้อย หัวหน่าว ดังนั้นผมจะยกเนื้อความในคัมภีร์มาให้เราอ่านดูเล่นๆนะครับ จะได้เห็นว่าสมัยก่อนเขามีวิธีเขียนยังไง หลายๆคนอาจจะพอคุ้นๆสำเนียงแบบนี้ในหนังจักรๆวงศ์ๆอยู่บ้าง “มุตกิต ๔ ทีนี้จะกล่าวด้วยมุตกิต ๔ ประการคือ ให้น้ำปัสสาวะเป็นโลหิตช้ำดังน้ำปลาเน่า บางทีเป็นบุพโพจางๆดังน้ำซาวข้าว บางทีเป็นดังน้ำมูกขัดๆหยดๆย้อยๆจะออกมาให้ขัด ให้ปวดหัวหน่าว ให้หนักตะโพก ให้แสบอก กินอาหารไม่รู้รส แลโรคทั้งนี้ เป็นเพราะโลหิตช้ำ“ “อุปทม ๔ สตรียังไม่มีระดู ข่มเหงด้วยกำหนัดยินดีนั้น…

  • รู้ไหม!! ต่อมลูกหมากก็มีนิ่วได้นะ

    หลายๆคนคงไม่เคยได้ยินโรคนี้คือ โรคนิ่วในต่อมลูกหมาก!! ใช่ครับ ได้ยินไม่ผิด พอได้ยินอย่างนี้หลายๆคนอาจจะสงสัยว่ามันจะมีผลอะไร อาการเป็นไงบ้างเรามาดูกันครับ โรคนิ่วในต่อมลูกหมากมักจะพบในคนวัยกลางคนหรือวัยแก่แล้ว ส่วนใหญ่ไม่มีอาการชัดเจน บางคนมาตรวจเจอเพราะไปตรวจต่อมลูกหมากโต พอตรวจด้วยคลื่นอัลตราซาวล์ทางทวารหนัก ถึงแสกนเจอก้อนนิ่วโดยบังเอิญ เพราะคนที่เป็นโรคนี้มักจะไม่แสดงอาการ แต่ก็จะมีอาการในบางคนที่เป็นคู่กับโรคต่อมลูกหมากอักเสบเรื้อรัง จะทำให้มีอาการเจ็บบริเวณอุ้มเชิงกรานเรื้อรัง นิ่วในต่อมลูกหมากมักมาพร้อมกับโรคอะไร ? จากการสำรวจคนที่มีอาการเจ็บบริเวณอุ้มเชิงกรานเรื้อรัง มักจะพบนิ่วในต่อมลูกหมากถึง 46.8 % ส่วนในคนสูงอายุที่เป็นต่อมลูกหมากโต จะเจอนิ่วในต่อมลูกหมากถึง 70 % จะสังเกตว่ามาคู่ๆกันนะครับ กับโรคต่อมลูกหมากโต ส่วนในคนปกติที่ไม่ได้เป็นต่อมลูกหมากโตก็พบนิ่วในต่อมลูกหมากได้แต่เจอน้อยกว่ามากเมื่อเทียบกับคนที่เป็นต่อมลูกหมากโต[1] นิ่วในต่อมลูกหมากน่าจะเกิดจากอะไร มีสมมุติฐานอะไรรองรับบ้าง ? สาเหตุที่ชัดเจนยังไม่มีใครทราบแน่ชัด แต่มีคนอธิบายความเป็นไปได้ว่ามาจากที่ในต่อมลูกหมากจะมีท่อสองท่อที่มาต่อกันคือท่อนำอสุจิที่มาเชื่อมต่อกับท่อปัสสาวะ โดยในต่อมลูกหมากจะมีท่อเล็กๆว่า 15-30 ท่อที่ใช้ส่งสารคัดหลั่งที่ผลิตจากต่อมลูกหมากมารวมกันตรงท่อปัสสาวะ แต่ถ้าท่อพวกนี้เกิดการอุดกั้นก็จะเริ่มบวมขึ้น เกิดแคลเซียมไปเกาะ เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการโตของต่อมลูกหมาก พอมันโตก็จะเริ่มมีการอักเสบเรื้อรัง จากนั้นก็จะทำให้เกิดนิ่วในต่อมลูกหมากได้ตามท่อพวกนี้ ดังนั้นนิ่วจึงเกิดได้แทบทุกส่วนของต่อมลูกหมากเพราะอยู่ในท่อเล็กๆเหล่านี้นั้นเอง มีอีกกรณีหนึ่งคือ เกิดจากปัสสาวะไหลย้อนเข้าสู่ต่อมลูกหมากก็จะทำให้เกิดนิ่วได้ แต่มักเกิดเป็นส่วนน้อย ส่วนใหญ่จะเป็นนิ่วที่เกิดในจากในตัวต่อมลูกหมากเอง นิ่วในต่อมลูกหมากมีผลเสีย ทำให้โรคต่อมลูกหมากอักเสบเรื้อรังหายช้า ก้อนนิ่วในต่อมลูกหมากสามารถเป็นที่อยู่ในเชื้อแบคทีเรียได้ เหมือนเป็นฐานทัพที่กำบังให้แบคทีเรียอาศัย ในกรณีที่คนๆนั้นเป็นโรคต่อมลูกหมากอักเสบเรื้อรังแบบมีเชื้อก็จะทำให้เชื้อยากกับการรักษาให้หายได้ เคยมีการเก็บสถิติ คนที่เป็นโรคต่อมลูกหมากอักเสบเรื้อรังแบบมีเชื้อแต่ไม่มีนิ่วตอบสนองกับการรักษาด้วยยาปฎิชีวนะดีขึ้น 63.6 % ส่วนกลุ่มที่มีนิ่วจะเห็นว่าตอบสนองแค่…

  • เปิดคัมภีร์แพทย์แผนไทย ต้านต่อมลูกหมากอักเสบ

    บทความนี้เป็นเนื้อหาต่อจาก โรคต่อมลูกหมากอักเสบในแพทย์แผนไทย เพื่อนๆคนไหนยังไม่ได้อ่านลองไปติดตามอ่านกันก่อนนะครับ กดที่นี้ ตอนนี้เราลองมาดูตำรับยาที่แก้อาการแต่ละชนิดโดยผมจะยกตัวอย่างมาบางตำรับนะครับ 1.ยาแก้ทุราวสา ปัสสาวะสีขาวดังน้ำข้าวเช็ด ตำรับยาประกอบด้วย[1] ให้เอา การบูร ๑ เทียนดำ ๑ ผลเอ็น ๑ ลำพัน ๑ แห้วหมู ๑ ขิงแห้ง ๑ เสมอภาค ทำผงละลายน้ำผึ้งรวงกิน ลองมาดูสรรพคุณของแต่ละตัวกันนะครับ การบูร ใช้ขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ แก้ไข้หวัด ใช้ระงับเชื้ออย่างอ่อน เทียนดำ ขับปัสสาวะ ขับระดู บีบมดลูก ขับเสมหะลงสู่คูถทวาร ผลเอ็น กระจายเลือดและเสมหะ ขับลม ลดการหดเกร็งของลำไส้ ลำพัน ขับโลหิตระดูสตรี ขับลมในลำไส้ แก้จุกเสียด แห้วหมู ขับเหงื่อ ขับระดู ขับปัสสาวะ แก้ไข้ ลดการอักเสบ ขับลมในลำไส้ บำรุงธาตุ บำรุงหัวใจ ขิงแห้ง แก้ลมพานไส้ แก้แน่นทรวงอก แก้ลมเสียดแทง…

  • ทำอย่างไรเมื่อผู้ชายเป็นวัยทอง ?

    เพื่อนๆพี่ๆน้องๆรู้กันใช่ไหม ว่าผู้ชายก็เป็นวัยทองได้!! แล้วเราจะทำอย่างไรเพื่อจัดการกับอาการวัยทองในผู้ชาย ? ง่ายๆเลยนะ ใครหงุดหงิดบ่อย รู้ไหมนั่นอาจเพราะว่าฮอร์โมนเพศชายของเราลดลงมาก!! จนเกิดปัญหาขึ้น ทำให้อารมณ์เราแปรปรวนง่าย สังเกตบ้างไหม ว่าภรรเมียที่บ้านเราเริ่มบ่นแล้ว!! ถ้ารู้ตัวแล้วเรามาปรับอาหารกันดีกว่าครับ แนะนำให้ทาน พืชตระกูลหอม หอมหัวใหญ่และต้นหอม ซึ่งมีสารเควอร์ซิทิน (quercetin) ช่วยลดไขมันในเลือด ป้องกันหลอดเลือดอุตตัน ทานพืชตระกูลถั่ว ผักใบเขียว หอยนางรมที่อุดมด้วยสังกะสีที่ช่วยสร้างฮอร์โมนเพศชาย  แล้วลดฮอร์โมนเพศหญิงลงด้วยการทานกะหล่ำปลี ทางด้านจิตใจควรออกไปเข้าสังคม เพื่อลดอาการซึมเศร้าลง หนีเมียไปเจอเพื่อนบ้างจะได้ไม่คิดมาก พยายามมองโลกในแง่ดี เพื่อลดความเครียด  ทางด้านร่างกายควรออกกำลังกายกล้ามเนื้อมัดใหญ่ครั้งละ 30 นาที 5 วัน/สัปดาห์ เป็นส่วนหลัง ส่วนขา เช่น การยกน้ำหนัก ให้กระดูกและกล้ามเนื้อแข็งแรง และที่สำคัญต้องทานอาหารและพักผ่อนเพียงพอเพื่อให้ร่างกายมีสารอาหารไปสร้างฮอร์โมนเพศชายได้ ควรใช้การออกกำลังกายกับกล้ามเนื้อทุกมัดจะดีกว่าการออกกำลังกายใช้กล้ามเนื้อซ้ำๆมัดเดียว เช่น ออกกำลังกายแบบแอโรบิก เต้นแอโรบิก ว่ายน้ำ จะช่วยลดไขมันส่วนเกิน ลดความอ้วน ลดรอบพุงได้  ใครสนใจท่าออกกำลังกายสำหรับเพิ่มฮอร์โมนเพศชายกดเข้าไปอ่านได้เลยที่นี้ การปรับพฤติกรรมการนอนหลับเพื่อเพิ่มฮอร์โมนเพศชาย โดยการนอนหลับวันละ 7-10 ชั่วโมง ควรเข้านอนในช่วง 3-5 ทุ่ม…