อาการปัสสาวะขัดในท่านชายสูงอายุอาจเป็นสัญญาณของต่อมลูกหมากโต
ท่านชายหลายๆคนพออายุมากขึ้น บางคนเริ่มมีอาการปัสสาวะขัดเป็นๆหายๆเป็นเรื้อรัง นั้นอาจเป็นสัญญาณของอาการต่อมลูกหมากโต
โดยธรรมชาติของผู้ชายต่อมลูกหมากจะค่อยๆโตขึ้นอย่างช้าๆตามวัย พอเข้าวัยรุ่นฮอร์โมนเพศชาย (ฮอร์โมนแอนโดรเจน) ที่หลั่งจากอัณฑะจะไปกระตุ้นให้เซลล์ต่อมลูกหมากมีการแบ่งตัวมากขึ้นและจะโตเต็มที่ตอนวัยรุ่นมีน้ำหนักประมาณ 20 กรัม และจะมีขนาดคงที่ไประยะหนึ่ง จนถึงอายุ 45 ปี ต่อมลูกหมากจะค่อยๆขยายตัวขึ้นเรื่อยๆอย่างช้าๆจนถึงวัยชรา พอนานๆเข้าต่อมลูกหมากก็จะโตขึ้นเรื่อยๆจนไปไปกดเบียดท่อปัสสาวะ พองตัวดันล้ำเข้าไปในขั่วกระเพาะปัสสาวะทำให้ปัสสาวะลำบากมีน้ำปัสสาวะค้างตามในรูปฝั่งขวามือที่แสดง มักออกอาการตอนอายุ 55 ปี แต่พบมากที่สุดคือช่วงอายุ 60-80 ปี ซึ่งถ้าโตมากๆอาจจะมีน้ำหนัก 180-220 กรัมได้ จากปกติแต่หนัก 20 กรัม ใหญ่ขึ้นจากเดิมตั้ง 6-11 เท่า
ก่อนอื่นเรามาทำความเข้าใจกันลักษณะโครงสร้างของต่อมลูกหมาก กระเพาะปัสสะวะ ของผู้ชายก่อนแล้วลองมาเทียบกับคนที่เป็นโรคต่อมลูกหมากโต เพื่อให้พวกเราเข้าใจได้ว่าทำไมจึงเกิดอาการปัสสาวะขัดได้
จากรูปฝั่งซ้ายเป็นต่อมลูกหมากปกติ ส่วนรูปฝั่งขวาเป็นต่อมลูกหมากโต โดยปกติต่อมลูกหมากจะมีท่อเชื่อมด้านหลังต่อกับต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิและท่อปัสสาวะจากกระเพาะปัสสาวะจะมาเชื่อมกัน
ต่อมลูกหมากจะมีหน้าที่ในการสร้างน้ำเมือกสีขาวคล้ายนมเพื่อหล่อเลี้ยงตัวอสุจิคิดเป็นปริมาณ 15 % ของปริมาณน้ำเชื้อ และพอถึงจุดสุดยอดกล้ามเนื้อต่อมลูกหมากนี้ละที่บีบตัวเอาน้ำอสุจิออกมาส่วนนี้เอง ทำให้บางคนที่ไปผ่าตัดต่อมลูกหมากออกไปมีปัญหาถึงจุดสุดยอดโดยไม่หลั่งเพราะขาดแรงบีบน้ำอสุจิไปนั้นเอง
เมื่อต่อมลูกหมากโตมากขึ้นจนไปเบียดท่อทางเดินปัสสาวะ และอาจโตไปเบียดขั่วกระเพาะปัสสาวะ ปิดทางท่อปัสสาวะ ทำให้ทำให้การขับถ่ายปัสสาวะลำบาก เกิดอาการปัสสาวะขัดและมีอาการปัสสาวะตกค้างในกระเพาะปัสสาวะได้ทำให้มีโอกาสเกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ
ทางเดินปัสสาวะที่อุดตั้นไม่ว่าจากนิ่วหรือต่อมลูกหมากโต ทำให้เชื้อในปัสสาวะไม่ถูกระบายออกไป เชื้อเจริญเติบโตจนทำให้เกิดกระเพาะปัสสาวะอักเสบ ทำให้รู้สึกแสบเวลาปัสสาวะไปรบกวนระบบประสาทกระเพาะปัสสาวะระคายเคือง ทำให้เกิดกระเพาะปัสสาวะไวเกิน เกิดอาการปวดปัสสาวะบ่อยได้ ยังเสี่ยงที่เชื้อจะลามขึ้นไตทำให้กรวยไตอักเสบ และในผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมากจะมีผนังกระเพาะปัสสาวะหนาตัวจากการสะสมของคอลาเจน ทำให้หด-คลายแรงบีบกระเพาะปัสสาวะไม่ดี เพราะกล้ามเนื้อแข็ง เกิดอาการปัสสาวะไม่พุ่งได้
โดยเราจะสังเกตอาการต่อมลูกหมากโตได้ดังนี้
ในระยะแรก จะรู้สึกถ่ายปัสสาวะบ่อยโดยเฉพาะในเวลากลางคืน โดยในคนปกติจะถ่ายไม่เกิน 2 ครั้ง/คืน จากภาวะคั่งของเลือดที่ท่อปัสสาวะและต่อมลูกหมาก ทำให้กลั้นได้ไม่นานและปวดปัสสาวะบ่อย
ในระยะรุนแรง ต่อมลูกหมากจะโตจนเบียดท่อปัสสาวะให้แคบลงทำให้เกิดอาการ
1.ปัสสาวะขัด ลำเล็กลง ไม่พุ่ง
2.ต้องใช้แรงเบ่งนานกว่าปัสสาวะจะออก เพราะท่อปัสสาวะหย่อนลง
3.รู้สึกปัสสาวะไม่หมดหลังจากถ่ายปัสสาวะสุดแล้วก็ตาม
4.บางครั้งอาจจะปัสสาวะไม่ออก แม้จะปวดปัสสาวะมาก
5.กลั้นปัสสาวะได้ไม่นาน มีปัสสาวะเล็ด ปัสสาวะพุ่ง
ดังนั้นเพื่อนๆคนไหนมีอาการที่กล่าวมา ควรไปตรวจต่อมลูกหมากโตกับหมอที่โรงพยาบาลนะครับ
