ค่า PSA คืออะไร? บอกสุขภาพของต่อมลูกหมากเราได้อย่างไร?
ค่า PSA บ่งบอกสุขภาพต่อมลูกหมากเราได้นะ
เพื่อนๆพี่ๆที่สนใจเรื่องสุขภาพทางเพศของผู้ชาย หากใช้เป็นแฟนตัวยงในความรู้ทางนี้ต้องเคยได้ยินคำๆนี้ที่แพทย์ใช้คุยกันก็คือค่า PSA นั้นเอง
เรามาทำความรู้จักกับค่า PSA ดีกว่าว่ามันสำคัญยังไง บอกอะไรได้บ้าง ?
ค่า PSA ย่อมาจาก Prostate – Specific Antigen เป็นโปรตีนที่ผลิตจากต่อมลูกหมากลงไปผสมในน้ำอสุจิ ซึ่งช่วยให้อสุจิที่หลั่งออกมาเป็นของเหลว โปรตีนตัวนี้จึงพบมากในน้ำอสุจิ แต่ก็ยังมีส่วนน้อยที่หลุดเข้าไปในกระแสเลือด แต่ถ้ามันหลุดเข้าไปในกระแสเลือดมากจนเราตรวจเลือดแล้วพบค่า PSA เกินกว่ามาตรฐานแสดงว่าต่อมลูกหมากเรากำลังมีความผิดปกติแล้ว
ควาผิดปกติที่เป็นไปได้ที่ทำให้ค่า PSA สูงก็จะมีโรคต่อมลูกหมากโต ต่อมลูกหมากอักเสบ มะเร็งต่อมลูกหมาก และก็มีอีกอย่างหนึ่งที่ทำให้ค่าสูงขึ้นกว่าปกติเล็กน้อยแต่จะกลับเป็นปกติใน 6-48 ชั่วโมงคือการหลั่งอสุจิในส่วนนี้ไม่นับว่าเป็นความผิดปกติ ซึ่งในผู้ชายมีสิถิติพบโรคมะเร็งต่อมลูกหมากมากเป็นอันดับต้นๆ คล้ายกับในเพศหญิงที่พบมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งเต้านม ในเรื่องนี้เพศชายและหญิงมีความคล้ายกับเพราะตอนยังเป็นตัวอ่อน ต่อมลูกหมากและมดลูกได้พัฒนามาจากเนื้อเยื่อชนิดเดียวกันจากอิทธิพลของฮอร์โมนเพศนั้นเอง
แล้วค่า PSA ต้องมีเท่าไรละถึงจะปกติหรือผิดปกติ ?
โดยค่า PSA ในเลือดควรน้อยกว่า 4 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร ถ้าตรวจแล้วพบค่าสูงหมอก็จะทำการตรวจคัดกรองอย่างอื่นเหมือนเติมเพื่อแยกโรคโดยจะใช้การตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนัก พร้อมเก็บตัวอย่างปัสสาวะ น้ำจากการนวดต่อมลูกหมากไปตรวจ
การตรวจต่อมลูกหมากทางทวารหนักหมอจะใส่ถุงมือ ทาเจลหล่อลื่น แล้วเอานิ้วแหย่เข้าทางทวารหนักเพื่อไปคลำเนื้อต่อมลูกหมากจากด้านในว่ามีผิวเรียบดีไหม ขรุขระหรือป่าว แข็งหรือนิ่ม พอมาถึงตรงนี้หลายๆคนคงสงสัยว่า มันเจ็บไหม คำตอบคือแล้วแต่คน บางคนอาจจะรู้สึกจุก บางคนเจ็บ บางคนรู้สึกเสียว แต่ที่สำคัญคือไม่ควรเกร็ง ให้ปล่อยตามธรรมชาติ ยิ่งเกร็งต้านยิ่งเจ็บทวารหนัก มีโอกาสน้อยมากๆที่จะเลือดออก ฉะนั้นไม่ต้องกังวลไปนะครับ ส่วนใครจะเจอหมอผู้ชายหรือหมอผู้หญิงก็แล้วแต่ดวงนะครับ แต่ส่วนใหญ่เป็นหมอผู้ชายฉะนั้นเพื่อนๆพี่ๆก็คงไม่อายเท่าไรใช่ไหมครับ
ถ้าเจอว่าคลำต่อมลูกหมากผิวเรียบปกติ แต่ค่า PSA อยู่ในช่วง 4-10 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตรก็จะทำการตรวจซ้ำใน 3-6 เดือนถัดไป เพื่อดูว่าค่าจะดีขึ้นหรือไม่และดูแนวโน้ม แต่ถ้าเจอค่าเกินกว่า 10 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร จะทำการตรวจชิ้นเนื้อเลยเพราะมีโอกาสเสี่ยง
ถ้าตรวจพบว่าต่อมลูกหมากมีผิวขรุขระ และแข็งผิดปกติก็เป็นไปได้ว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก หมอก็จะทำการอัลตราซาวนด์ทางทวารหนักและเจาะชิ้นเนื้อไปตรวจต่อไป ถ้าผลตรวจชิ้นเนื้อปกติหมอจะนัดตรวจอีกครั้งใน 4-6 เดือนเพื่อความชัวร์
ถ้าเจอว่าต่อมลูกหมากนิ่มๆและค่า PSA สูงอาจจะเป็นต่อมลูกหมากอักเสบเรื้อรัง หมอก็จะเก็บปัสสาวะ และนวดต่อมลูกหมากเอาน้ำจากต่อมลูกหมากไป ตรวจเชื้อและเม็ดเลือดขาวเพื่อดูการอักเสบว่ามาจากเชื้อชนิดไหน ซึ่งหากเป็นการอักเสบชนิดพบเชื้อก็จะต้องทานยารักษาประมาณ 1-2 เดือน จะมีอาการดีขึ้น แล้วจึงมาตรวจปัสสาวะกับตรวจต่อมลูกหมากอีกครั้งหนึ่ง